Áigi guldalit Sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna loahpparaportta
Mun almmustahtten dán teavstta kolumnan Inarilainen-aviissas dán vahkus. Sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna loahpparaporta lea aiddo almmustahtton juovlamánus 2025. Dat lea árvvolaš ja dehálaš ollisvuohta. Mun oaivvildan ahte ii leat hoahppu go lea sáhka ná stuora áššis. Ii leat dárbu áddet buot dakkaviđe. Attán alccen lobi lohkat hihtásit. Dohkkehan ahte fuomášumit –ja daid vuođul stuora govva – šaddet áiggi mielde.
Raporttas leat guoskkaheaddji teavsttat. Dat muitalit vásáhusaid birra mat leat váikkuhan olbmuid eallimii ja válljemiidda. Mun muittuhan alccen ahte ii visot sáhte heivet ovtta čállosii. Eanaš árvvolaš muitalusain eai muital jitnosit, daningo ii leat dárbu soabadit buorredaguid. Dát raporta rahpá guhká hilgojuvvon perspektiivvaid fáttáid mielde – ii olles gova sámiid historjjás.
In leat guhká ássán sámeguovllus ja danin logan raportta earenomáš fuolalaččat. Mun gidden fuomášumi dasa ahte sápmelaččat leat máŋgii vásihan vealaheami. Mu mielas leat gažaldagat maid ollugat sihkkarit leat jurddašan.
Raporta lea gárvvis, almmolaš ja dan sáhttá viežžat neahtas. Mo dat geavahuvvo? Sávan ahte mii eat goassege heaitte dárkilit guldaleames olbmuid iežaset muittuid ja vásáhusaid go mis lea dál raporta lohkat. Dat lasiha áddejumi, muhto ii sáhte buot čilget. Riekta lea, ahte mii leat guldalan ovdagáttuid haga.
Guldaleapmi lea maid dehálaš dan dihte go gillájeaddji rolla ii buorit olbmo dili ja boahtteáiggi. Váttes áššiid deaivideapmi dorvvolaš birrasis dearvvasmahttá. Muhtumin min geahččanguovlu sáhttá bisánit váilevašvuođaide, mii sáhttá maid leat vuohki suodjalit iežamet. Juos geahččanguovlu lea bisánan dušše ovtta vásáhussii, de áddejupmi soaitá baskut.
Mun in oainne ahte váilevašvuođat livččet ollislaš govva. Sámi álbmoga historjá lea maiddái bissovašvuohta, illu, ealli kultuvra ja nana eallinfápmu. Dat leat mannan buolvvas bulvii jagiáiggiid ritmma mielde. Mii eat veaje bures juos mii garvit váttes áššiid.
Dáinna jurdagiin lean ovdánan raportta lohkamis. Mun lean unni dan stuora ollisvuođa ovddas. Ii leat sáhka olahusas, muhto mátkkis.
Sávan ráfi midjiide buohkaide geain lea raporta lohkanlámppá vuolde.
